O Teście Piramid Barwnych

Zapytanie wysłane do Sekcji Diagnozy dotyczyło wiarygodności wniosków z badania psychologicznego, przeprowadzonego przez biegłego za pomocą Testu Piramid Barwnych i opisanych w opinii biegłego przedstawionej sądowi. Opinia z dnia 15 września 2016 roku.

STANOWISKO W SPR. DIAGNOZOWANIA

ZA POMOCĄ TESTU PIRAMID BARWNYCH

W odpowiedzi na zapytanie …., skierowane do Ogólnopolskiej Sekcji Diagnozy Psychologicznej PTP, dotyczące wartości diagnostycznej Testu Piramid Barwnych, pragniemy wskazać co następuje:

  • Test Piramid Barwnych opracowany przez Maxa Pfistera w latach 50-tych (polskie wydanie: 1994) jest metodą zdyskredytowaną do badania jakichkolwiek właściwości ludzkich. Zarówno w literaturze polskiej (Stemplewska-Żakowicz, 2009) jak i światowej (APA, 1999; Norcross, Kocher i Garofalo, 2006) test ten nie jest uznawany za wiarygodne źródło wiedzy o właściwościach psychologicznych człowieka. Szeroką krytykę tego narzędzia w polskiej literaturze przytacza Zieliński (2015), poniżej wskazane są jedynie najważniejsze wady testu:

    • Hipoteza dotycząca tego, że barwy w sposób nieprzypadkowy i względnie stały wiążą się z określonymi stanami afektywnymi jednostki (i dalej jej cechami lub właściwościami) jest nie do utrzymania w świetle aktualnej wiedzy psychologicznej, ponieważ psychologii nie jest znany mechanizm, który łączyłby przetwarzanie bodźców wzrokowych z poziomem pobudzenia organizmu. Przeprowadzone badania wykazały subtelny i krótkotrwały (kilkuminutowy) wpływ nasycenia barwy – a nie jej koloru– na stan pobudzenia emocjonalnego jednostki. Nie zanotowano żadnych połączeń pomiędzy preferowaniem barw (test opiera się na wybieraniu przez osobę badaną kolorów, które lubi i których nie lubi) z jakimikolwiek stałymi właściwościami człowieka. Zdecydowana większość badań na przestrzeni lat konsekwentnie pokazuje brak skuteczności prób przewidywania ludzkich zachowań, w tym rozpoznawania zaburzeń psychicznych, na podstawie preferowanych przez daną osobę kolorów (przegląd w: Zieliński, 2015).

    • Test jest przestarzały, a podstawy teoretyczne jego domniemanej skuteczności są sprzeczne z aktualną wiedzą naukową. Należy podkreślić, że nawet badania przytaczane na dowód jego skuteczności w podręczniku do testu wykazują jej brak. Np. autor testu powołuje się na serię 27 badań Nakshian (1964, za: Zieliński, 2015), z których jedynie dwa – wedle oryginalnego artykułu – wykazały pewne związki barw i cech osobistych, a autor badań skonkludował, że jego prace jako całość wykazały brak takich związków (uznając 2 słabe wyniki na 27 za przypadkowe). Narzędzie to zostało uznane za jedno z wielu zdyskredytowanych w słynnym raporcie 101 ekspertów Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego w 2006 roku (Norcross, Kocher i Garofalo, 2006).

Podsumowując należy podkreślić, że Test Piramid Barwnych w żaden sposób nie jest narzędziem pozwalającym diagnozować cechy ani właściwości człowieka, a konstruowanie hipotez diagnostycznych, bazujących na zestawie twierdzeń nie spełniających podstawowych kryteriów naukowych (jak ma to miejsce podczas stosowania testu piramid barwnych do badania osobowości człowieka), jest sprzeczne z obowiązującymi w Polsce i spisanymi w osobnych dokumentach standardami prowadzenia diagnozy psychologicznej:

Zarząd Ogólnopolskiej Sekcji Diagnozy Psychologicznej

Polskiego Towarzystwa Psychologicznego

Reklamy